Labanan ti Panangdadael ti Manangallilaw nga Oplan Bayanihan iti Nainsigudan nga Istruktura a Sosyo-Politikal!

DANGADANG
Nobyembre-Disyembre 2011


Download PDF
Sipud pay idi, us-usaren ti reaksyonaryo a gobyerno ken militar dagiti tradisyunal a kaugalian ken istruktura wenno ti maaw-awagan a Nainsigudan nga Istruktura a Sosyo-Politikal (NISP) nga agraraira iti Kordilyera ken sumagmamano a paset iti Ilocos. Daytoy ket narugit a taktika iti pananggudua-gudua ken panagari tapno maitultuloy ti nailian a panangidadanes iti umili a nailian a minorya (NM).

Idi panawen pay laeng ti diktadura nga US-Marcos, naidisenyo ti napinget a panagrekrut kadagiti NM tapno agkameng iti Presidential Guard Battalion (PGB), espesyal a yunit a guardia ti MalacaƱang. Maysa a Coy nga organic unit ti PGB a bukbuklen ti puro nga Igorot ti naideploy kadagiti lugar a saklaw ti Cellophil Resources Corporation, nalawa a logging concession ni Herminio Disini, maysa kadagiti nasinged a kroni ni Marcos. Ti Presidential Assistant for National Minorities (PANAMIN) ti instrumento a nausar iti panangarmas kadagiti sumagmamano a tribu tapno marubroban ti tribal war. Binukel pay ti PANAMIN ti Kalinga Special Development Region (KSDR) tapno lapdan ti pumigpigsa a panagsupyat dagiti umili iti Chico River Dam Project ken dadaelen dagiti sigud nga urnos dagiti agkakabangibang a tribu.

Nagtultuloy dagiti mananggudua a taktika idi panawen ti rehimen nga USAquino1 a nangtaraken iti Cordillera People’s Liberation Army (CPLA) kas instrumento iti kontra-rebolusyon. Maipilpilit a pagbalinen a Regional Peace-Keeping Force ti mersenaryo a CPLA. Agkukumplot ti CPLA, Philippine Constabulary-Integrated National Police (PC-INP), ken AFP nga agisaysayangkat kadagiti operasyon militar. Naarmasan ken nalisensyaan a pumatay ti CPLA. Maibilang kadagiti biktima da Ama Daniel Ngayaan, Romy Gardo, ken adu pay a masa a progresibo wenno masuspetsa a sumupsuporta iti NPA. Pilit a pinagbakwit ti kriminal a CPLA dagiti taga-Buscalan, Tinglayan idiay Anonang, Rizal ken dinadael da dagiti ramit a pangproduksyon ti umili kas iti papaandaren ti danum a kiskisan ti pagay ken ti irigasyon ti Buscalan. Kasta met ti animal dispersal a proyekto ti Cordillera Bodong Association (CBA) kas kadagiti baka a naipataraken kadagiti umili ti Basao, Tinglayan nga in-inut a tinakaw ken pinarparti dagiti CPLA.

Kabayatan na, ti 54th IB a kaunaan a batalyon a naitakder idi tumugaw ni Cory nga indauluan ni Maj. Guillermo Densen, maysa nga Igorot ket naideploy iti Kordilyera.

Idi panawen ni Fidel Ramos, lallalo a napairut ti kontrol na iti traydor a CPLA ken tuloy a nausar kas panggudua iti umili. Siwawaya ti CPLA a mangiyaramid kadagiti narurugit a trabaho kas iti panaggamgam iti daga, iligal a panagtroso, iligal a droga, private army dagiti politiko, kdpy. Agtultuloy met nga agkukumplot ti AFP, PNP, ken CPLA iti nagtipon nga operasyon militar.

Iti panggep a lallalo a mausar ti CPLA kontra iti umili ken rebolusyonaryo a puersa, naintegreyt ti 264 kameng ti CPLA iti reaksyonaryo nga AFP idi panawen ti rehimen nga US-Arroyo. Naidisenyo a buklen ti kadakkelan a bilang ti Igorot nga opisyal ken tropa ti 5th ID a naitutok iti Cordillera ken Cagayan Valley. Ti naintegreyt a CPLA ket inaramat ti 5th ID kas espesyal a yunit na. Iti maudi a paset ti rehimen nga US-Arroyo, naaramat ti kontra-insurhensya a taktika a Convergence Approach a kombinasyon dagiti nairteng a combat operations ken CMO-saywar kagiddan ti panangusar kadagiti lallakay, simbaan, eskuelaan, midya, LGU, kdpy.

Iti agdama a rehimen nga US-Aquino2, buelado a maipatpatungpal ti Convergence Approach a maaw-awagan ita nga whole of society approach a nakapauneg iti Oplan Bayanihan (OpBay). Bigbigen da ti estratehiko a pateg dagiti nailian a minorya a masarakan kadagiti lugar a nabaknang iti rekurso ken signipikante ti bilang da, isu a target da nga awisen iti benneg da babaen iti panangusar iti NISP kas mabuya kadagiti sumaganad:

* Panangtiritir iti pudno a konsepto ken praktika ti bodong. Ti sumrek iti bodong ket dagiti laeng ilili wenno tribu nga agrisrisiris a pakairamanan ti tattao ken teritoryo na. Palso ken iskandaloso ti ipilpilit dagiti AFP ken CPLA a buklen ti bodong iti baet da wenno paset da ken dagiti maseknan a tribu. No mapasamak man daytoy, awan sabali a panggep ti AFP no di usaren daytoy iti taktika a pananggudua tapno agari. Kas iti napasamak a panangarmas ti PANAMIN iti tribu a Basao, Tinglayan idi panawen ti Chico Dam Projects ken dadduma pay a kapada na a pasamak, imbes a mapatalna dagiti dati a kontradiksyon iti baet dagiti agkakabangibang a tribu a kas iti Basao ken Butbut, nangrubrob pay ketdi daytoy iti tribal war. Itay laeng kallabes, ipilpilit ni Lt. Benito Anungos a dati a CPLA a naintegreyt iti AFP a makibodong ti AFP iti tribu a Maeng ngem sinupyat ti umili daytoy. Maikadua, aramaten ti AFP ti umili a kas foxhole. Kadagiti pangmilitar nga aksyon dagiti NPA, pagserbien da a kas kalasag dagiti maseknan a tribu tapno protektaran dagiti tropa da uray no maisarang iti peggad wenno maisakripisyo ti biag dagiti umili. Maikatlo, mausar ti AFP daytoy kas basaran tapno rauten ti maseknan a tribu apaman a kontraen ti umili dagiti sumrek a makadadael a proyekto a mangdalapus iti karbengan da iti ansestral a daga, biag, ken kinabaknang.

* Ti bodong ket kangrunaan a saritaan laeng ti dua a maseknan a tribu. Awan lugar ti panangidiktar dagiti AFP (karaman ti CPLA), gobyerno wenno dadduma pay nga entidad iti ruar tapno sukatan ti sinno man a peace pact holder ken isukat ti paspasurot da. Nalawag ti proseso iti panagsukat ti peace pact holder kas nailanad iti atiddog a praktika dagiti maseknan a tribu.

* Panangusar iti CPLA kas kontra-rebolusyonaryo a puersa a bukbuklen dagiti NM tapno ibandera nga adda napasamak a naimballigian a saritaan iti kappia iti baet ti gobyerno ken dagiti NM nga ibagbagian kano ti CPLA. Ar-aramaten met ti AFP kas reserba a puersa ti CPLA.

* Nasikap a panangusar iti bodong tapno palukayen ti nairut a panangiparit ti umili nga agdetatsment ti militar iti baryo. Ipakpakuyog ti AFP kadagiti naideploy a yunit na dagiti soldado a nagtaud kadagiti binodngan a tribu nga addaan kabodong iti serserken da a baryo.

* Paset iti taktika a manggudua tapno agari, igaggagara a puoran dagiti soldado a kameng ti kabangibang a tribu ti watershed a mangibungbunga iti risiris iti baet dagiti nangpuor a soldado ken ti maseknan nga ili. Ti kangrunaan a panggep daytoy ket tapno durogan wenno rubroban ti risiris iti baet dagiti tribu kagiddan ti narabaw a rason a paidaman iti paglemmengan kano ti NPA. Napasamak daytoy idiay Mt. Madalaag, Lacub, Abra; Mt.Bato, Mainit, Bontoc; Mt. Lamagan, Ambagiw, Besao, Mt. Province; kdpy.

* Nasikap a nausar ti kina-Igorot dagiti mangidadaulo ti 5th ID tapno ikumpas ti programa ti LGU para iti kontra-insurhensya babaen kadagiti naipilit a nabukel a memorandum of agreement (MOA).

* Maus-usar met dagiti Igorot a miembro dagiti organiko a yunit ti 5th ID kas intel wenno civilian asset a nakatutok iti nagtaudan da a lugar wenno kabodong nga ili. Iti kastoy a wagas ket maiyararamid ti pammutbuteng ken harassment kadagiti sibilyan ken madaddadael ti relasyon iti baet dagiti pamilya wenno tribu.

* Panangsakay dagiti opisyal ti 5th ID iti panagladingit dagiti kapamilya ti natayan a soldado da ken sugsogan dagitoy a bumales iti siasinnoman a miembro, kabagian, ken kailian ti maysa a kameng ti rebolusyonaryo a tignayan.

* Panangkillo iti naimbalitokan a kultura dagiti umili a managsangaili ken manangsalaknib iti seguridad babaen iti panagpangta ken panangiparit dagiti militar iti umili a pakanen dagiti mabisin, painumen ken paturogen dagiti sumangbay a bisita da.

* Pananggundaway iti nasinged a relasyon iti baet ti umili ken NPA babaen iti panagpammarang dagiti militar kas NPA tapno sikapan a makaala kadagiti nadumaduma nga impormasyon ken kaammuan a mainaig iti rebolusyonaryo a tignayan ken lipiten dagiti matakuatan da a sumupsuporta iti rebolusyonaryo a tignayan iti lokalidad. Karaman pay ti panagaramid kadagiti krimen nga ipabasol da kadagiti NPA.

* Narugit ken dakes a taktika dagiti militar no sadino nga armen, sikogan, ramesen, makikamalala kadagiti babbai nga asideg a kabagian wenno kapamilya dagiti NPA, aktibista ken masa iti baryo. Mangburak daytoy iti pamilya. Nayon na daytoy ti panangsulisog ken panangasawa iti masa a mabalin nga agresulta iti namudel ken nabaaw a naindasigan nga unget dagiti maseknan a pamilya kontra iti reaksyonaryo a militar.

* Panangisaknap kadagiti dekadente a kultura kas iti panangipabuya iti binabastos a sine, prostitusyon, panagsugal, panagbartek ken bara-bara a panagpaputok, panagusar ken panagilako iti iligal a droga, korapsyon, kdpy.

Dagitoy a nadumaduma a porma ti panangallilaw iti umili ket taktika a saywar tapno kaluban ti aktual nga armado a ranggas nga iyab-ablat da kadagiti umili iti panggep a lapdan ti agdaldalluyon a panagabante ti armado a pannakidangadang ken mapatalinaed ti agar-ari a sistema. Kasta met a panggep dagitoy a kaluban dagiti panaglabsing iti pangtao a karbengan ken karbengan a pangkomunidad a nailanad iti Protocol II ti Geneva Conventions maipapan iti Sangalubongan a Makatao a Linteg ken iti Comprehensive Agreement on Respect for Human Rights and International Humanitarian Law (CARHRIHL).

Uray no kasano ti panangaramat da kadagiti NISP tapno parmeken ti rebolusyonaryo a tignayan, sigurado a mapaay daytoy. Saan a mailinged ti kontra-umili ken kontra-nasyunal a panggep ti OpBay. Iti bangir na, ti husto a rebolusyonaryo a linya a pudno a mangitantandudo iti naindasigan ken nailian nga interes ken pagsayaatan ti naruay nga umili karaman dagiti nailian a minorya iti Kordilyera ken dadduma pay a paset iti rehiyon ti mangibungbunga ti nasaknap ken naregta a suporta ti masa. Ti kaadda mismo ti OpBay ket mangpaneknek iti pannakapaay dagiti napalabas a serye ti kontrarebolusyonaryo a kampanya tapno parmeken ti rebolusyonaryo a tignayan.

Rebbengen ti rebolusyonaryo a tignayan a tuloy-tuloy a papigsaen ti progresibo a galad dagiti NISP ken lapatan dagitoy iti rebolusyonaryo a lalaonen tapno mapapigsa ti sarikedked ti panagkaykaysa dagiti nainsigudan nga umili iti nangatngato pay a tukad. Kasapulan a labanan ti mananggudua a taktika ti kabusor. Iti kastoy a wagas a maibelleng manen iti basuraan ti pakasaritaan ti maysa a bangkrap a plano a kontrainsurhensya ti OpBay.

Dalapusen ti tignayan a masa a bukbuklen dagiti nainsigudan nga umili, karaman ti nagkaykaysa nga intar dagiti mangmangged, mannalon, kabataan, propesyunal ken dadduma pay a progresibo a dasig, dagiti kapada a plano nga OpBay agturong iti pananggun-od iti pudno ken pangmabayagan a kappia, panagdur-as, ken kinawadwad.

Mabtad taku!
Idur-as ti Rebolusyon!