‘Pangayaw’ as the Lumads’ Legitimate Form of Resistance against Destructive Large Scale Mining

Ka Efren
NDF-Farsouth Mindanao
1 December 2011

“We now have no other recourse but to fight back.”

Thus the lumads of the quadriboundaries have spoken. Spoken with true grit as they disarmed the SMI security guards in Brgy Tablu, Tampakan town South Cotabato on Sunday, November 27.

At least eight firearms were taken by a motley group of lumads who call themselves Red Pangayaw.

Pangayaw, as everybody knows, is the lumad version of vendetta for wrongs committed against the lumads and their way of life.

In a verbatim report culled from one of the leaders of the Red Pangayaw, this is what they said:

“We have been deceived by the company into thinking that this mine will bring us development and peace. The opposite is true. Now we have lost our livelihood, and we have no peace. What is more, the company is driving us away from our homes and our ancestral lands. So we have no other recourse but to fight back.”

“For the past five years since Xstrata started its exploration of our lands, we have tried to tell them peacefully that we do not want the mines. We do not want to destroy our mountains, our rivers and our hunting grounds. We do not want the meagre income they give us in exchange for our livelihood. But they have been adamant in their desire to extract the gold and copper from our lands. Because they say our lands are rich with minerals. And they, the foreigners Xstrata want these minerals for themselves.

“So there has been trouble. They deployed the 27th IB, the 39th IB, Task Force Kitaco and several companies of security guards to pacify us, silence us, and later drive us away. We tried to negotiate, we tried to barricade, we tried to petition. But everything has come to
naught. So now there is no other recourse but to fight back.”

While the National Democratic Front – FsMR salutes this armed mass movement of the lumads or “Red Pangayaw” for its courage and determination to stand up against an enemy as daunting and as powerful as Xstrata-SMI, may we remind them of the following principles:

1) This armed mass movement or Red Pangayaw, invoked from the B’laan justice system, is based on the legitimate and just demands of the lumads. As part of the lumads’ cultural tradition of solving crises and conflicts, it is not a simple expression of vengeance for a
wrongdoing (as pangayaw is popularly known) but is part and parcel of the national semocratic movement which stems from the highest principles of the struggling Filipino masses.
2) As such, it is careful and painstaking in knowing and pinpointing the real enemy. It is not indiscriminate like any ordinary pangayaw. Its targets are the armed and fascist components of the company such as the forces under the EastMinCom specifically the 27th IB, the 39th IB, SCAA, Task Force Kitaco, their intelligence operatives, private
goons and security guards.

Lastly, Red Pangayaw will never be alone in its legitimate struggle to defend the lumads’ ancestral lands and their right to self-determination.

----------------
Bisaya version

‘Pangayaw’ isip Lehitimong Porma sa Pagsukol Batok sa Makadaot ug
Dinagkong Pagmina

1 Disyembre 2011

“Wala nay lain pang paagi alang kanamo kon dili ang pagsukol.”

Kini ang giluwatang pamahayag sa mga lumad dihang gidisarmahan nila
ang mga security guard sa Xstrata-SMI sa Brgy Tablu, Tampakan, South
Cotabato niadtong Domingo, 27 Nobyembre 2011.

Labing menos walo ka armas ang gikuha sa grupo sa lumad nga mihingalan
sa ilang kaugalingong “Pulang Pangayaw”.

Nasayod ang tanan kung unsa ang pangayaw – kini ang lumadnong pamaagi
aron manimalos sa mga sala nga gihimo batok kanila o sa ilang
pagka-lumad.

Sa usa ka taho gikan sa mga namuno sa Pulang Pangayaw, kini ang ilang giingon:

“Giilad kami sa kompanya nga kuno ang mina magdala og kalamboan ug
kalinaw. Apan lahi ang nahitabo. Karon nawad-an na kami og
panginabuhian. Wala sab kalinaw. Labaw pa, ginapalayas kami sa
kompanya gikan sa among panimalay ug sa among yutang kabilin. Busa,
wala na kami lain pang kapaingnan kun dili ang pagsukol.”

“Sa milabay nga lima ka tuig, dihang gisugdan sa Xstrata ang
eksplorasyon sa among kayutaan, hagbay ra namo silang giingnan, sa
malinawong paagi, nga dili kami gusto og mina. Dili namo gustong
dauton ang among kabukiran, katubigan ug pangayamanan. Ang daw mumho
nga kinitaang gihatag kanamo dili makabaylo sa among panginabuhian.
Apan agresibo sila nga kuhaon ang copper ug bulawan gikan sa atong
kayutaan. Tungod sa kabahandianon sa atong kayutaan ug gusto sa mga
langyaw nga kawkawon kini.

“...mao kini nga adunay kagubot. Gideploy nila ang 27th IB, 39th IB,
Task Force Kitaco ug batalyon sa mga CAFGU, SCAA ug security guard
aron kami hasion, pahilomon ug dayon palayason. Naningkamot kami sa
pakig-estorya, pagpetisyon, pagbarikada. Apan kawang lamang ang tanan.
Karon wala nay lain pang paagi kun dili ang pagsukol.”

Samtang gisaludohan sa National Democratic Front-FsMR kining armadong
kalihokang masa sa katawhang lumad o “Pulang Pangayaw” sa
pagkamadasigon ug pagkapursigido niini nga mobarog batok sa usa ka
daku ug gamhanang kaaway sama sa Xstrata-SMI, amo silang pahinumduman
sa mosunod nga mga prinsipyo :

1) Ang armadong kalihokang masa o Pulang Pangayaw kabahin sa lumadnong
sistema sa hustisya sa mga Blaan nga nagsumikad sa mga lehitimo ug
makatarunganong pangayo sa katawhang lumad. Kabahin kini sa
kulturanhong tradisyon sa pagsulbad sa mga krisis ug panagbangi ug
dili lamang panimalos kun dili kabahin sa nasudnon-demokratikong
kalihokan nga ginaasdang sa masang Pilipino aron molingkawas gikan sa
usa ka madaugdaugon ug mapahimuslanong sistema.
2) Sa ingon, makugihon ug mainampingon kini nga nagaila ug nagapunting
sa tinuod nga kaaway. Dili bisan kinsa lang ang mahimo niining ig-on
nga sama sa ordinaryong pangayaw. Ang nag-unang target niini mao ang
mga armado ug pasistang pwersa sa kompanya sma sa Eastern Mindanao
Command sa AFP, partikular ang 27th IB, 39th IB, SCAA, Cafgu, Task
Force Kitaco, mga operatib sa intelligence, pribadong goons ug mga
security guards.

Labaw sa tanan, ang Pulang Pangayaw paluyohan sa rebolusyonaryong
kalihokan sa lehitimong pakigbisog sa katawhang lumad aron panalipdan
ang yutang kabilin ug katungod sa kaugalingong paghukom.

Alang sa NDF-FsMR,

Ka EFREN
Tigpamaba