Araw ng Cordillera, ipinagdiwang; Caravan, inilunsad sa Panay

Ang Bayan
May 07, 2012

Download PDF Here

Ipinagdiwang ng mamamayan ng Cordillera ang ika-28 Araw ng Cordillera sa gitna ng papalalang mga atake sa kanilang karapatan sa lupang ninuno at kabuhayan. Ang pagdiriwang, na isinagawa sa  Apayao, Abra, Benguet, Kalinga, Ifugao, Mountain Province at Baguio City, ay nagsimula noong Abril 22 at nagtapos noong Abril 29. Aabot sa 6,000 katao ang dumalo sa mga aktibidad sa pitong probinsya.


Sa ilalim ng banderang "Ipaglaban ang lupa, buhay at karapatan!" tinalakay sa isang linggong pagdiriwang ang mga pakikibaka ng mga pambansang minorya sa rehiyon. Kabilang dito ang patuloy na pandarambong sa kayamanan ng mamamayan na dulot ng malawakang pagmimina, pagtatayo ng malalaking dam at militarisasyon. Tinalakay din ang napipintong mga proyektong "pangkaunlaran" tulad ng mga plantang geothermal at iba pa. Sa partikular, tinalakay ang paglawak ng malalaking negosyo sa Baguio, ang walang pakundangang pamumutol ng pine tree ng SM at ibayong pagkasira ng kapaligiran ng syudad.

Ipinagdiwang din nila ang sustenido at walang pagod na paglaban sa dayuhang pagmimina nitong nakaraang taon. Sa Bakun, naantala ng mga residente rito ang eksplorasyon ng Royalco para sa Gambang Copper-Gold Project. Sa Mankayan, napigilan ng mga residente ang Lepanto Consolidated Mining Company (LCMC) at Gold Fields Mining Company na magsagawa ng exploration drilling para sa Far Southeast Gold Project. Sa Kalinga, nalabanan ng tribong Salegseg at ng lokal na gubyerno ng Tabuk ang pagpasok ng LCMC sa kanilang lugar. Sa Abra, hindi rin nakapasok ang LCMC dahil sa paglaban ng mamamayan at ng simbahan doon.

Aktibo ring nilalabanan ng mamamayan ang marahas na militarisasyon na palagiang katuwang ng malawakang pagmimina. Sa ngayon, nakatalaga sa rehiyon ang tatlong regular at dalawang espesyal na batalyon ng AFP para ipagtanggol ang malalaking kumpanya sa mina at gipitin ang mamamayang lumalaban. Pinakamatindi ang militarisasyon sa Abra at sa kalapit na mga komunidad sa Mountain Province at Ilocos Sur -- mga lugar kung saan pinakamakapal ang malalaking operasyon sa pagmimina. Talamak at nakapagngangalit ang mga paglabag ng mga sundalo sa karapatang-tao ng mamamayan. Binomba nila ang mga sibilyang komunidad, sinunog ang kalapit na kagubatan at winasak ang kabuhayan ng mga minorya. Kamakailan, mariing kinundena ng mamamayan dito ang sistematikong pagsasamantala ng mga sundalo sa kabataan at kababaihan ng Cordillera. Nanawagan sila na parusahan ang mga salarin, kabilang ang isang kapitan ng AFP na nanggahasa sa isang 16-anyos na dalaga at nagsamantala sa isa pa. Ipinanawagan din nila ang kagyat na pagpapatalsik sa mga detatsment ng militar sa kanilang mga komunidad.  

Ang Araw ng Cordillera ay itinakda bilang paggunita sa pagpaslang ng mga sundalo ng 4th IB kay Macli-ing Dulag, isang kilalang lider ng mga minorya, noong Abril 24, 1984. Si Dulag ay namuno sa pakikibaka laban sa proyektong Chico River Basin Hydroelectric Dam na pinondohan ng World Bank.

Samantala, naglunsad ng tatlong araw na anti-mining caravan ang mga aktibistang pangkalikasan sa Panay kung saan nilakbay nila pakanluran noong Abril 21 ang mga bayan ng Antique, Aklan at Capiz, at bumalik sila sa Iloilo City noong Abril 22. Lumahok sa kilos-protestang ito ang mga kasapi ng Defend Patrimony, Kalikasan Partylist, Madiaas Ecological Movement (MEM), Visayan Coalition for Ecology at mga alyadong organisasyon sa ilalim ng BAYAN-Panay.

Sa tatlong araw nilang pag-iikot sa isla, ipinaliwanag nila ang mga tagumpay na nakamit laban sa komersyal na pagmimina. Isiniwalat nila ang mga pakana at maniobra ng malalaking kumpanya sa pagmimina, at ipinanawagan ang determinadong pakikibaka laban sa mapangwasak na operasyon nito.

Nanganganib ang mamamayan ng Panay at Guimaras dahil  sa kabuuang 1,229,704 ektaryang lupain nito, umaabot na sa 172,764.26 ektarya ang nasaklaw na ng permit sa pagmimina at nakasalang na ang aplikasyon sa Mines and Geosciences Bureau noong Enero 2012.