Karahasan ng Oplan Bayanihan sa mga menor de edad, lalong tumitindi


Ang Bayan
May 21, 2012

Download PDF here

Simula sa isyu na ito, bibigyang-puwang at itatampok ng Ang Bayan ang mga kaso ng paglabag sa mga karapatan ng bata ng Armed Forces of the Philippines sa pagpapatupad nito ng Oplan Bayanihan. Bahagi ito ng pagsisikap ng Partido Komunista ng Pilipinas at ng buong rebolusyonaryong kilusan na itaguyod ang mga karapatan ng bata at isulong ang kanilang kagalingan. 
Tuluy-tuloy na dumarami at lumalala ang mga paglabag ng Armed Forces of the Philippines sa mga karapatan ng bata. Ang mga batang Pilipino at ang kanilang mga magulang ay dumaranas ng ibayong kalupitan sa ilalim ng digmang panunupil na Oplan Bayanihan. Dumarami ang mga kaso ng pagpatay, pananakot, pananakit at mga sekswal na krimen ng mga sundalo laban sa mga bata. Kaliwa't kanan ang mga kaso ng pagbabase ng mga sundalo sa loob o tabi ng mga paaralan, bukod pa sa pagbabase nito sa mga sentrong baryo at pamimilit na makitulog sa mga bahayan ng masa.

Sa mga ulat  na nakalap ng Ang Bayan, dumarami ang mga kaso ng kahindik-hindik na paglabag sa karapatang-tao ng mga menor de edad. Kabilang dito ang mga kaso ng pagpatay, bigong pagpatay, reyp, pang-aatake sa mga paaralan at malisyosong pagbabansag sa bata bilang "batang sundalo".

Sa ngalan ng taktikang "nakasentro sa tao" ng Oplan Bayanihan, pinalalakas ng AFP ang presensya nito sa mga komunidad na may malakas na mga demokratikong pakikibaka ng mamamayan at pinaghihinalaan nitong sumusuporta sa armadong rebolusyonaryong kilusan. Sa ngalan ng "kapayapaan at kaunlaran", pinananatili ang presensya ng mga armadong sundalo sa mismong gitna ng populasyon upang kontrolin ang kilos ng masa, pairalin ang takot, idiskaril ang kanilang pag-oorganisa at paglaban, maghikayat ng mga gawaing anti-sosyal at mag-udyok ng paghihinalaan at pagkakawatak-watak.

Ang mga bata o menor de edad ay kabilang sa pinakabulnerable sa pasistang karahasan ng AFP sa inilulunsad nitong mga operasyong panunupil sa mga komunidad. Ang mismong presensya ng mga armadong sundalo sa kanilang mga paaralan at bahayan ay nagreresulta ng malalim ng sikolohikal na sugat sa mga bata. Ang kanilang murang edad at payak na interes ay sinasamantala ng mga armadong sundalo para makuha ang kanilang loob. Ang panggigipit sa mga bata ay kabilang sa mga taktika ng panggigipit sa mga pamilyang sangkot sa mga pakikibakang masa.

Militarisasyon ng mga paaralan at komunidad

Sistematikong nilalapastangan ng AFP ang karapatan at kagalingan ng mga sibilyan sa pagpapatupad nito ng digmang panunupil na Oplan Bayanihan. Pinananatili ng AFP ang presensya ng mga armadong sundalo sa mismong sentro ng populasyon ng mga sibilyan. Ginagamit nila ang mga pampublikong pasilidad gaya ng paaralan, daycare center, barangay hall, kapilya, klinika at iba pa bilang kanilang mga detatsment. Ito ay paggamit ng AFP sa mamamayan bilang mga "human shield" o pananggalang laban sa armadong pag-atake -- tahasang paglabag sa internasyunal na makataong batas.

Ang pagtatayo ng detatsment o pagpapanatili ng presensya ng mga armadong sundalo sa mismong loob o tabi ng mga paaralan ay paglabag sa karapatan ng mga bata. Hindi iilan ang kaso na ginagamit ang mga silid-aralan bilang tulugan na nakasasagabal sa takbo ng mga klase. Ang mismong presensya ng mga armadong sundalo at ang idinudulot nitong pangamba at ligalig ay nakasasama sa klima para sa pag-aaral ng mga bata.

Laganap sa Southern Mindanao ang pagbabase ng militar malapit sa mga pampublikong paaralan at iba pang sentro ng populasyon. Ang sumusunod na paaralan ay pinwestuhan o pinupwestuhan ng AFP sa Compostela Valley:  Paloc Elementary School, Tandik Elementary School, Parasanon Elementary School, Cambagang Elementary School, pawang sa bayan ng Maragusan; at sa New Leyte Elementary School at Sangab Elementary School, sa bayan ng Maco.

Sa Compostela Valley, ang 72nd IB naman ay nagmamantini ng patrol base malapit sa mga sentro ng populasyon sa mga barangay ng Anitapan, Panamin at Cabuyuan sa Mabini; sa mga barangay ng New Visayas, New Asturias, Libay-libay, Kinuban at Mapaang sa Maco; at sa mga sityo ng Palo, Bukobuko sa Anay at Gumayan sa Barangay Napnapan sa Pantukan. Ang himpilan naman ng 71st IB ay nasa likuran lamang ng munisipyo ng Pantukan.

Sa Northeastern Mindanao, kinampuhan ng militar ang daycare center at health center noong Hunyo hanggang Hulyo 2011 sa Barangay Mahaba, Marihatag, Surigao del Sur. Dahil sa takot, napilitang lumikas ang 141 pamilya.

Sa Paquibato District, Davao City, matagal nang inirereklamo ng mga residente ang pagkakampo ng 69th IB malapit sa Paradise Embac Annex School at mga bahay ng mga sibilyan dahil sa panganib na idinudulot nito sa mamamayan. Nagpipilit ang militar na manatili sa kabila ng mariing pagtutol ng mga residente. Ang mga tumututol sa kanilang presensya ay agad na binabansagang mga tagasuporta ng Bagong Hukbong Bayan at pinagbabantaang patayin.

Sa Far South Mindanao Region, tuluy-tuloy na hinaras ng mga tropa ng 73rd IB ang mga guro at mag-aaral ng B'laan Literacy School and Learning Center (BLSLC) sa Sityo D'lumay, Upper Suyan, Malapatan, Sarangani hanggang sa mapilitan ang mga guro at istap nito na lisanin ang lugar para sa sarili nilang kaligtasan.

Apat na taon nang umiiral ang BLSLC, na pinatatakbo ng Center for Lumad Advocacy and Services (CLANS).  Mula noong Nobyembre 2010, nang dumating ang 73rd IB ay pinag-initan ang mga proyekto ng CLANS at mga residente sa lugar.  Isinailalim sa interogasyon at nilitratuhan ang mga guro ng BLSLC. Binansagan silang mga "komunistang guro" at "kontra-gubyerno" at pinagbantaang papatayin dahil sa nakitang poster na kontra-mina na nakapaskil sa paaralan. Pagsapit ng Marso ay napilitan na silang isara ang eskwelahan.

Sa Bukidnon, iniulat na kinampuhan din ng mga sundalo ang isang sangay ng paaralang CLANS sa isang bayan dito. Bunga nito, napilitan ang mga residente na pahintuin sa pag-aaral ang mga bata.

Sa Pantukan, Compostela Valley, noong Setyembre 3, 2011 isang pitong taong gulang na mag-aaral ng Biasong Elementary School sa Barangay Biasong, Pantukan, Compostela Valley ang natamaan ng ligaw na bala ng isang lasing na sundalo. Natutulog noon si Sunshine Jabinez nang pagbabarilin ni Pfc Baltazar Ramos ang mga bahay sa paligid ng isang videoke bar. Nahagip ang tinitirhan ni Sunshine. Si Ramos ay kabilang sa Peace and Development Team (PDT) na nagkakampo sa lugar.

Samantala, sa Luzon, ayon sa ulat ng Saulo Lumadao Front ng BHB sa Abra, nilabag ng mga tropa ng 50th IB, 503rd Brigade ang suspension of military operations nang pagkampuhan nito ang paaralang pang-elementarya ng Barangay Tabiog, munisipalidad ng Bucay, Abra noong Disyembre 21, 2011. Kinampuhan din nila ang Barangay Gangal na hindi kalayuan sa isang paaralan.

Sa Mankayan, Benguet, pinwestuhan ng mga sundalo ang mga bahay sa mismong sentro ng baryo. Dito naiulat ang kasong pagreyp ng isang upisyal ng militar sa dalawang mag-aaral ng hayskul na sina "Isabel" at "Katrina". Nangyari ito noong Disyembre 2011 at Pebrero 17-20. Hindi tinanggal sa pwesto ang kriminal na si Army Captain Danilo Lalin at sa halip ay inilipat lamang ng yunit.

Sa Metro Manila, kinampuhan ng mga pulis ang San Juan Municipal High School noong Enero 13 para ipatupad ang marahas na demolisyon sa komunidad ng maralitang lunsod sa Corazon de Jesus, lunsod ng San Juan.

Sa Barangay Libertad, Ormoc City, dumagsa ang mga sundalo ng 19th IB na nakasakay sa limang trak at inokupa ang barangay hall at daycare center. Bunsod nito ay sinuspinde ang pasok ng mga bata sa daycare center noong Marso 9-12.

Sa Barangay San Miguel, Las Navas, Northern Samar at sa ilang baryo ng Paranas at Motiong, Samar, binasehan ng mga sundalo ang paaralan at ibang pampublikong pasilidad ng baryo. Inokupahan din ng mga sundalo ang mga bahay ng mga residente sa mismong sentro ng baryo.