Labag sa internasyunal na batas sa digma: Mga pambobomba ng AFP sa Mindanao

Ang Bayan
May 21, 2012

Download PDF here

Malaki ang pananagutan ng rehimeng US-Aquino sa pinsala sa buhay at kabuhayan ng mga sibilyan na direktang resulta ng inilunsad nitong  brutal at agresibong kampanya ng militarisasyon sa mga komunidad sa kabundukan ng Mindanao.


Pinakamatindi ang mga pambobomba sa mga lugar kung saan malakas ang armado at di armadong paglaban ng mamamayan sa mga dayuhang kumpanya ng pagmimina, mga komersyal na plantasyon at iba pang mapandambong na negosyo. Bahagi ng militarisasyon ang walang pakundangang pambobomba sa mga komunidad ng sibilyan, kasabay ng laganap na paglabag sa mga karapatang-tao.

Sa ilalim ng Oplan Bayanihan, idineploy ng rehimeng US-Aquino ang dalawa sa mga area command at kalakhan ng mga batalyon nito sa limang rehiyon sa Mindanao. Ang mga tropang ito ang nagsasagawa ng malawakang pambobomba sa di bababa sa sampung komunidad sa iba't ibang bahagi ng isla.

Pinakahuling biktima ng pambobomba ang 83 pamilya na lumikas mula sa Barangay New Visayas, Trento, Agusan del Sur dahil sa tindi ng pang-aatake at malawakang militarisasyon ng pinagsanib na pwersa ng 25th at 75th IB sa kanilang mga lugar. Pitong beses na naghulog ng mga bomba ang militar noong Mayo 7. Bahagi ito ng clearing operations ng militar para ihanda ang lugar sa pagpasok ng Oz Metal Corporation at Monkayo Consolidated Mining Corporation. Nasugatan din sa pambobomba at dinakip ng militar ang isang 16-anyos na si Jhon Mark Malimbasao at binansagang batang mandirigma. Kasalukuyan siyang nakadetine sa isang ospital sa Cagayan de Oro City.  (Tingnan ang kaugnay na artikulo sa pahina 9.)

Alinsunod sa mga ulat ng National Democratic Front-Mindanao,  pinakakonsentradong mga pambobomba  sa mga lugar kung saan may operasyon ang mga multinasyunal na kumpanya sa pagmimina. Ito ang hangganan ng South Cotabato, Sultan Kudarat, Davao del Sur at Sarangani; hangganan ng Surigao Sur, Surigao Norte at Agusan Norte; malalawak na parang ng North at South Cotabato; Davao Oriental at Compostela Valley; Zamboanga Peninsula at Bukidnon.  Buu-buong komunidad ang kinailangang magtungo sa mga sentrong bayan para magkaroon ng pansamantalang katahimikan. (Tingnan ang kaugnay na artikulo sa isyu ng Ang Bayan, Abril 7, 2012.)

*Labag sa internasyunal na makataong batas*

Labag sa internasyunal na batas ang pambobomba sa mga sibilyang komunidad. Hindi bababa sa sampung pormal na mga internasyunal na kasunduan ang tahasang nagbabawal sa anumang pamiminsala sa mga sibilyan o sinumang hindi direktang imbwelto sa armadong sagupaan. Kabilang dito ang Geneva Convention IV ng  Agosto 12, 1949 kung saan nakasaad ang pagtitiyak ng kaligtasan ng mga sibilyan sa panahon ng digma, ang pagbabawal sa pang-aatake sa pangkalahatang populasyon nang walang pagtatangi sa kanilang lahi, nasyunalidad, relihiyon o opinyong pulitikal.

Mas malinaw ang pagbabawal ng Laws and Customs of War on Land (Mga batas at Kostumbre ng Digma sa Lupa) sa anumang pang-aatake at pambobomba sa mga bayan, baryo, kabahayan at gusali na walang nagdedepensa.

Gayundin, bawal ang pambobomba mula sa himpapawid (aerial bombardment) na ang tanging layunin ay ang maghasik ng teror, wasakin o sirain ang mga ari-arian ng mga sibilyan o anumang aksyon na magdudulot ng pinsala sa mga di-kombatant. Ang maaari lamang bombahin ng sinumang partido sa digma  ay ang mga lehitimong target-militar -- mga pwersa, kagamitan, kampo o detatsment, mga kilalang ng pabrika at sentrong nakatuon sa paggawa ng armas, linya ng komunikasyon, linya ng suplay, mga sasakyan at iba pang moda ng transportasyong walang dudang may gamit sa mga operasyong militar.

Anumang paglabag sa alintuntuning ito ay isang krimen laban sa sangkatauhan at sa gayon, maaaring singilin sa mga internasyunal na korte.  Ang anumang pinsalang idinulot ng pambobomba ay kailangang pagbayaran ng pasistang kriminal.

Mahigpit ang mga internasyunal na batas kaugnay sa pangangalaga ng kaligtasan ng mga sibilyan, mga may sakit, sugatan at iba pang walang kakayahang dumepensa sa sarili. Saklaw nito ang lahat ng mga estadong sangkot sa armadong sagupaan.