Serye sa mga Atritibong Aksyon Gilunsad sa BHB Batok sa Nag-operasyon nga Tropa sa 8th IB sa San Fernando


Ariel "Inda" Magbanwag
Ernesto "Boyboy" Roa Command                        
Hunyo 25, 2012

Ubay-ubay ang patay ug samdon sa nag-operasyon nga tropa sa 8th IB PA uban ang mga rebel returnees sa San Fernando, Bukidnon sa tulo ka aksyong militar sa  Ernesto "Boyboy" Roa Command sa New People's Army (EBRC-NPA).  Kaniadtong Hunyo 16, giharas  sa usa ka tim sa NPA ang detatsment sa Dao. Pagka-Hunyo 17, sa alas 8:30 sa buntag giharas sa laing usa ka tim sa NPA ang usa sa mga nag-operasyong kolum sa reaksyunaryong tropa didto sa Kisayab, Bunacao nga gigamitan og himan-eksplosibo. Lakip sa napatay sa maong aksyon ang usa ka rebel returnee nga si Alyas "Basag" ug ang laing usa pa nga nakamaskara. Sa mao gihapong adlaw, naharas ang laing kolum sa tunga-tunga sa Namnam ug Bunacao, tanan mga baryo sa San Fernando, Bukidnon.


Dili gyud matago ang kadaut nga natagamtaman sa mga tropa sa 8th IB ug busa walay laing mahimo si Col. Jose Ma. Cuerpo kundili ang pag-angkon sa radyo niadtong Hunyo 24 nga duna silay 9 ka killed in action (KIA).

Subli niyang gibatikos ang paggamit sa BHB sa himan-eksplosibo kay nakalapas kuno sa balaud sa gubat. Agi’g tubag, sublion nato pag-ingon nga wala nila masabti nga wala gidili sa Mine Ban Treaty of 1997 ang mga himan-eksplosibo nga command detonated. Wala usab gidili ang anti-tank ug anti-vehicle. Dugang pa, ang Treaty naglangkob lang sa mga estado apan dili ang "Non-state Actors", nga naglakip na sa mga armadong oposisyong grupo sama sa New People’s Army nga nakigbatok sa mga nagatunhay nga estado.  Ang gigamit sa NPA, command-detonated explosive nga mobuto lang kung dunay mag-opereyt punting ngadto sa tino nga militar nga target.

Naanad na gyud ang 8th IB sa pagpasipala sa mga sibilyan panahon nga makasinati og kapildihan.  Niadtong Enero, gidagmalan ang mga lumad sa Nakabuklad human sila na-harass sa usa ka yunit sa NPA.  Gitortyur ang maong mga lumad pinaagi sa pagputos sa selopen sa ulo nila. Niining bag-o, gidakop nila ug  gipugos pagpagiya  sa  operasyon ang datu sa Kisayab nga si Datu Lauro sa paggukod sa NPA.

Human sa pagpatay sa Kapitan sa Dao nga si Jimmy Liguyon tungod sa pagsupak sa dinagku nga pagmina, ang kriminal nga si Aldie “Butsoy” Salusag, imbes nga arestohon ug prisohon tungod sa iyang krimen, gisapnay sa 8th IB nga daw inalimahang berdugo.  Hangtud karon, gawasnon kining nagasuroy-suroy uban sa mga sundalo ug napatuyangan sa pagpanghasi sa mga lumad.  Bisan ang mga pamilyang Liguyon nga namakwit na tungod sa kabalaka sa ilang mga kinabuhi, walay hunong pa gihapon nga gihulga.   Susama gihapon ang pag-alima sa 8th IB sa mga ex-NPA nga nahimong CAFGU sama nilang  Benjamin "Nonong" Salusad, Angi "Taruc" Dal-anay ug uban pang surrenderees nga nagaterorisa sa mga masa.  Klaro kini nga nagapakita kung kang kinsang interes ang gilabanan sa 8th IB.  Tiglaban sila sa mga kaaway sa katawhan ug himuon nila ang tanan aron panalipdan ang interes sa nagharing hut-ong ilabina ang pagsulod sa dagku nga mga kumpanya sa mina.

Isip tinuod nga sundalo sa katawhan, tahas namo ang pagpanalipod sa katawhan batok sa mga madaugdaugon ug mapahimuslanon.  Tungod niini, dili katingad-an kung may mahitabong panagsangka tali kanamo ug sa reaksyunaryong armadong pwersa matag karon ug unya.

Nagkadugay, nagkataas ang listahan sa pagpangyatak sa tawhanong katungod sa 8th IB ug CAFGU. Maduhig sa dugo ang dagan sa pagpuyo sa mga masa kung dili mabutyag ug mabatukan ang mga pasistang binuhatan sa mga militar ug paramilitar nga bandidong pwersa sa ilang mga komunidad.  Kinahanglang pasakaan og kaso ug papanubagon ang mga malapason bisan sa reaksyunaryong hukmanan. Angay nga kusganong ipakigbisog sa mga biktima ug dili lung-an ang pagdemanda hangtud makab-ot ang tinuod nga hustisya.