Militarization in Bukidnon Intensifies

Ariel "Inda" Magbanwag
EBRC - NPA
Hulyo 6, 2012

Walay hunong ang mga operasyon militar sa 8th IB aron pagseguro nga mahawan ang erya sa pagsulod sa mga dagkung kumpanya sa mina ug plantasyon sa San Fernando.

Ang pagbarug sa katawhang Lumad batok sa pagpangilog sa ilang kayutaan ug panginabuhian gitubag sa reaksyunaryong gobyerno, pinaagi sa 8th IB, sa bangis nga pagpanumpo. 

Kulang na lang ingnon nga dunay martial law sa San Fernando.  Atubangan sa daw pagharing militar sa lungsod, morag tawo-tawo sa basakan ang lokal nga gobyerno ug kapulisan. Inutil sila sa pagpanalipod sa mga magbubuhis nga biktima sa abuso-militar ug gihasi sa dayag nga teroristang binuhatan sa paramilitar nga bandidong pwersang NIPAR ni Aldie "Butsoy" Salusad ug sa TRIOM ni Benjamin "Loloy" Salusad.

Publikong kasayuran na sa tibuok lungsod nga gawasnon pang nagasuroy-suroy lang si Butsoy bisan kung may warrant of arrest na siya sa krimen sa pagpatay kang Jimmy Liguyon nga kapitan sa Dao.  Sa samang higayon, daw si kinsang hari kung magpostura ang CAFGU nga si Benjamin "Loloy" Salusad sa iyang pagpanghasi sa mga komunidad sa Lumad. Sa interbyu sa usa ka lokal nga istasyon sa radyo niadtong Hulyo 3, way kukaulaw nga giangkon ni Salusad nga siya ang nagmando sa pag-hamlet sa mga lumulupyo sa Sitio Kisayab, Brgy. Bunacao, San Fernando, Bukidnon.  Sa mando ni Col. Cuerpo, nahatagan og gahum si Loloy sa sayon-sayon na lang nga pagdikta sa mga tawo nga walay kabalakang papanubagon sa unsaman niyang buhaton.

Sukad pa kaniadtong Hunyo 17, diha na nagpuyo ang mga sundalo sa kabalayan sa mga sibilyan sa sentro sa sityo Kisayab nga naglangkob sa kapin usa ka gatus ka pamilya.  Ang gipugos pagpagiya sa operasyon nga si Datu Lauro, gipasanginlan  nga NPA ug gitamnan  og pistolang .45 aron ipagawas nga ebidensya. Pugson pagpaangkon nga mga NPA ang mga Lumad ug pasurenderon. Gipugngan ang mga residente sa gawasnong pagpanikay-sikay sulod sa ilang komunidad ug gipahamtang ang usa ka oras lang matag adlaw nga pagtugot kanila sa pagtrabaho sa ilang mga uma.

Sukwahi sa gisangyaw ni Cuerpo nga naa sila sa mga komunidad aron pag-alagad sa mga baryuhanon ug pagdala sa kalinaw ug kalamboan, gipagutman ug gipasamot pa nila ang daan nang lisud nga kahimtang sa pamuyo sa mga residente sa sityo nga nagsalig sa ilang mga gagmayng luna alang sa ilang panginabuhian.

Giawhag namo ang mga lumulupyo sa Kisayab ug sa uban pang mga baryo ug sityo sa San Fernando nga maghiusa ug padayon mobarug alang sa ilang mga tawhanong katungod ug pagpanalipod sa ilang yutang kabilin.  Dili sila angay mahadlok, ang mga teroristang pundok sa amahan ug anak nga Salusad labaw pang mosiaw kung makita nilang dili mosukol ang mga masang ilang gipanghasi.  Dili angay nga madala sa pagpanghulga ang mga Lumad ug hinuon, padayong ibutyag ang pagka-terorista sa 8th IB ug sa pundok sa mga Salusad ug papanubagon sila sa nagpatong-patong na nilang mga krimen batok sa katawhan.

Amo usab nga gihagit ang lokal nga gobyerno ug kapulisan sa San Fernando ug ingon man sa probinsya sa Bukidnon nga himuon nila ang ilang katungdanan isip mga nagdawat og sweldo gikan sa katawhan, sa paglaban sa katungod sa mga lumulupyo nga nagboto kanila batok sa dayag nga terorismo nga nagahari sa San Fernando.  Ang ilang pagpakahilom ug pagpasagad pagasabton nga sila kunsabo sa mga anti-katawhan, maki-langyaw ug makadaut sa kinaiyahan nga dagkung negosyo nga gialagaran sa 8th IB ug mga mangtas nga armadong pwersa sa grupong Salusad aron pitulon ang pagbarug, hingpit nga pagpahilom ug bangis nga pagsumpo sa bisan unsang pagsupak sa katawhan.