Duha ka ekipos sa DAVCO gidaut sa NPA

Ariel Magbanwag (Inda)
NPA North Central Mindanao (Ernesto "Boyboy" Roa Command (Front 6))
September 07, 2012

Alayon sa palisiya sa rebolusyonaryong kalihukan sa rehiyon sa pagdili sa ekspansyon sa mga dagkung kompanyang agribisnes, usa ka punitibong aksyon ang gilunsad sa usa ka yunit sa New People’s Army ilalom sa Ernesto “Boyboy” Roa Command batok sa Davao Agricultural Ventures Corp. (DAVCO) sa Rang-ay, Merangeran, Quezon, Bukidnon kaniadtong Septembre 5 bandang alas 10 sa gabii. Naparalisa dinhi ang usa ka boom spray ug usa ka Isuzu tanker.



Ang DAVCO usa sa mga kumpanyang gipanag-iyahan sa pamilyang Floirendo nga naghakop sa libo-libo ka ektaryang kayutaang agrikultural sa mga probinsya sa Davao nga plantasyon sa saging ug pinya para eksport. Dinhi sa Bukidnon, nagsugod kini sa iyang ekspansyon sa pinyahan sa Don Carlos, niadtong 2004 kung asa giilog ang 1,500 ka ektaryang kayutaang gitikad sa mga Manobo ug mga setler nga benepisyaryo sa CARP sa Barangay San Nicolas ug Sinangguyan nga kabahin sa gi-sequester nga kayutaan ni Danding Cojuangco. Sa pakigkunsabo sa mga oportunistang mini nga mga lider-lumad, NCIP, DAR, DENR ug lokal nga gobyerno, walay kukaluoy nga gibuldos ang mga umahan sa mga Lumad, gipamusil ang nagbabag ug ang mga nasamdan mao pay gikasuhan nga nangatake sa buldoser sa kumpanya. Ang preskong prutas nga produkto niini may label nga Southern Fresh Product ug ang higanteng Del Monte Corp. maoy magbaligya niini sa gawas subay sa ilang kasabutan sa pagkumboyahay.

Niadtong 2007 nag-ekspand na usab kini sa sa iyang pinyahan sa mga baryo sa Lumintao, Merangeran ug Butong sa Quezon, Bukidnon nga karon mokabat na sa kapin 2,000 ka ektarya. Sama sa pamaagi sa paghakop sa kayutaan sa Don Carlos, gikunsabo gihapon sa DAVCO ang mga oportunistang lider Lumad pinaagi sa ilang mini nga organisasyon isip claimant sa CADT ug mga dagkung agalong yutaan aron matukod ang plantasyon. Hangtud sa pagkakaron, lain pang lapad nga luna ang gisugdan na sa pagdevelop sa duha ka baryo sa Dangcagan. Daghang pang luag nga kayutaan sa lain-laing mga lungsod sa Bukidnon ang target sa iyang ekspansyon.

Mahinumduman nga nagsugod pa niadtong 1928 ang plantasyon sa pinya sa Del Monte nga may 10,000 ektaryas nga giabangan sulod sa 25 ka tuig ug abli nga ma-renew sa laing 25 ka tuig. Gipirmahan kini ni Quezon, ang itoy nga presidente sa gobyernong komonwelt. Human naupaw ang mga kalasangan sa Bukidnon bunga sa walay puas nga logging sa miaging mga dekada, dugang nagpalapad sa plantasyon sa pinya ang Del Monte. Sa unang dekada niini nga milenyo, midasmag ang uban pang mga dagkung kompanyang agribisnes sa lapad nga kayutaan sa Bukidnon, sama ang Dole, DAVCO, Sumifru, La Panday, Unifrutti, AMS, ug uban pa. Giilog niini nga mga kompanya ang gitikad nga yuta sa mga mag-uuma ug Lumad ug mipalagpot kanila gikan sa ilang panginabuhian. Miresulta kini sa dakung ihap sa disempleyo ug nagpasamot sa kawalay-kasegurohan sa pagkaon.

Gawas sa pagpahimulos ug pagdaugdaug sa mga mag-uuma, lumad ug mga mamumuo sa plantasyon, dugang sab niining gidaut ang kinaiyahan sa probinsya, ilabina ang mga katubigan ug kabukiran—nga nakatampo sa dagkung katalagman nga resulta sa paghapak sa mga kinaiyanhong kalamidad sama sa Bagyong Sendong kaniadtong Disyembre nga mikutlo sa kinabuhi sa liboan ug midaut sa minilyong kantidad sa kabalayan ug kabtangan sa Cagayan de Oro, Iligan, Misamis Oriental ug Bukidnon.

Niining bag-o lang, nabahaan ang 10 ka kabalayan sa Carmen, Botong, Quezon, Bukidnon tungod sa pag-awas sa tubig gikan sa dagkung mga kanal nga ginagamit sa DAVCO sa ilang plantasyon sa Merangeran, Butong, San Jose, Paitan ug Lumintao. Naanod sa baha ang unom ka kabaw, usa ka baka ug usa ka kabayo, 100 ka itik ug mga kanding nga binuhi sa mga residente. Wala gayud bayari sa DAVCO ang mga biktima sa damyos sa baha. Gani, gihasi hinuon sa mga gwardya ang mga katawhan sa lokalidad, gipabuthan mga masang nagalabay sa ilang guard house.

Among giawhag ang mga mag-uuma sa pagbatok sa paspas nga ekspansyon sa mga plantasyon nga nagailog sa kayutaang ilang gitikad nga gitamnan sa tanom-pagkaon. Kusganon natong ipanghingusog ang pagpakigbisog alang sa tinuod nga reporma sa yuta nga maoy tinuod nga kasulbaran sa problema sa kawalay yuta. Dili ang pagpapalapad sa mga plantasyon ang kasulbaran sa atong kawad-on. Hinuon, mopasamot kini sa atong kapobrehon. Sa laing bahin, giawhag usab namo ang tanang nagpakabana sa pagpanalipod sa kinaiyahan sa pagsuporta sa pakigbisog sa mga mag-uuma sa pagbatok sa ekspansyon sa plantasyon. Sa samang higayon, gidasig namo ang mga nagpakabana nga mga lokal nga gobyerno sa lig-on nga pagbarug duyog sa mga mag-uuma niini nga isyu sa ilang tagsa-tagsa ka mga lungsod.

Laing aksyon kini sa NPA sa pagpadangat sa lig-ong mensahe ngadto sa mga kaaway sa katawhan nga agribisnes nga determinado ang rebolusyonaryong kalihukan sa pagbabag sa ilang mga plano ug lakang sa ekspansyon. Sa makausa pa, among pahimangnoan ang mga mga kontraktor, tag-iya og sakyanan ug ekipos sa dili na pagpagamit ug putlon na ang ilang mga kontrata uban niini nga mga korporasyon aron dili maangin sa mga punitibong aksyon nga ipahamtang sa NPA.