Hiunong han Balikatan Exercises ngan Oplan Bayanihan

Nota: Ini an Abril 21 nga interbyu nga ginhimo han manunurat han Philippine Collegian nga hi John Toledo kan Prof. Sison ha iya pusisyon komo chairperson han International
Maupay nga gab-i Prof. Sison. Ako hi John Toledo han Philippine Collegian, an manunurat nga nag-interbyu ha imo hadto hiunong han papel han US ha Pilipinas kasumpay han VFA ngan MDT. Ini an sumpay ha mao nga artikulo.

Nagsurat na liwat ako ha imo, nangangaro ha imo mga baton hiunong ha pira nga isyu nga nakakapabaraka ha akon hiunong ha presente nga Balikatan exercises dinhi ha Pilipinas nga nagtikang hadton Abril 16. Utro na liwat ako nga magsusurat hin usa nga artikulo nga nakabasar hini nga balita nga igpublikar ha Mayo 1 para ha selebrasyon ha Mayo 1. Ini amo an mga pakiana:

Paki-komentaryo hiunong ha pagpadayon han Balikatan exercises ngan Oplan Bayanihan  han US dinhi ha Pilipinas.

JMS: An Balikatan exercises pagpapakita ngan pagpapatarum han panginginlabot militar han US. Magpapatuman  kuno ini han interoperability han US ngan han iya papet nga mga Filipino nga pwersa. Pagpakita ini hin pwersa nga nagtutumuyo nga tarhugon an katawhan Pilipino ngan an mga katawhan ha Asia-Pacific nga rehiyon, an Oplan Bayanihan usa nga nasyunal nga kampanya nga plano hin panmilitar nga panmuypoy nga gindesinyo ilarum han Counterinsurgency Guide han US. Pagpapadayon ini han kan Arroyo mapanmatay nga Oplan Bantay Laya ngan nagtutumuyo ini nga lampasan pa ini ha paglunsad hin mga pagsikmit, tortyur ngan ekstrahudisyal nga panmatay ngan iba pa nga mga pagtalapas ha tawhanon nga katungod. Kabaliskaran ngan kawaray awod, sayop nga ginpresentar han rehimen Aquino an mga operasyon militar kontra ha katawhan komo mga operasyon para ha kamurayawan ngan pag-uswag.

Ano an implikasyon hini ngatanan ha aton soberaniya?

JMS: Butad nga gintatalapas han Balikatan exercises an nasyunal nga soberaniya han katawhan Pilipino ngan an teritoryal nga integridad han Pilipinas. Nagkokonsabuhay an US ngan rehimen Aquino ha paggamit ha US-RP Mutual Defense Treaty ngan han Visiting Forces Agreements ngan ha pagtugot han mga pwersa militar han US nga maglansar hin operasyon militar ngan maghimo hin mga krimen nga diri ini nagbabaton. An mga personahe militar han US ha praktis diri sakop han kriminal nga hurisdiksyon han mga korte han Pilipinas.

Iginpapatuman kunta an Oplan Bayanihan han mga Pilipino nga papet nga tropa agud puypuyon an rebolusyonaryo nga kagiusan han katawhan Pilipino agud mapreserbar an naghahadi nga sistema ilarum han dominasyon han US. Ha pagtalapas han nasyunal nga soberaniya, an mga tropa han US nga nakaistasyon ha Pilipinas nakipagkonsabuhay ha mga papet nga tropa ha intelidgens, saywar ngan kombat nga mga operasyon, labina ha paggamit han pinakamoderno nga mga armas ngan kagamitan nga ginhatag han US.

Ano an mga pan-ekonomiya nga implikasyon?

JMS: An gindireheran han US nga mga panmilitar nga treyning ngan operasyon militar kontra ha rebolusyunaryo nga kagiusan ha Pilipinas nagtutumuyo ha pagprserbar ha diri makatadungan nga naghahadi nga sistema han dagko nga komprador ngan mga agaron maytuna nga sunud-sunuran ha US imperyalismo. An preserbasyon han sistema nangangahulugan hin pagpadayon han paniniyupi ha katawhan han lokal nga magtiyupion nga mga klase hin dagko nga komprador ngan mga agaron maytuna ngan han US ngan iba pa nga langyaw nga mga monopolyo.

Sanglit, nagpapabilin an Pilipinas nga atrasado ha ekonomiya, agraryo ngan baga-pyudal. Ginpupugngan ini nga magpatuman hin nasyunal nga industriyalisasyon ngan tinuod nga reporma ha tuna. Padayon nga nag-aantos an katawhan ha hitaas nga tantos han kawaray trabaho, hibubo nga suhol, higtaas nga presyo ngan ura-ura kamahal kundi hibubo-an-kalidad nga sosyal nga mga serbisyo, labina yana nga an pankalibutan nga kapitalista nga sistema ngan lokal nga naghahadi nga sistema naiigo han grabe ngan panmaihaan nga krisis.

Paki-komentaryo ha pitad han Amerika nga magpahiluag han iya panmilitar nga poder dinhi ha Pilipinas, labot pa ha kamatuoran nga an China namamangpangan nga magin usa nga nabutho nga imperyalista nga nasud.

JMS: Ginpapakusog an panginginlabot militar han US ha Pilipinas ha tuyo nga dugang nga matalumpigos ngan matiyupi an katawhan Pilipino sugadman ha tuyo nga magserbe nga kaparte han deployment han mga panmilitar nga pwersa han US agud padig-unon an hegemoniya han US ha rehiyon han Asia-Pacific ngan ensirkuluhan an China ngan an People's Democratic Republic of Korea.

Ginkokondenar yana an China komo usa nga imperyalista nga poder nga titarget o tiatake ha Pilipinas. Ginagamit an kontra-China nga kampanya ha panhadlok agud matagan-rason an deployment hin dugang nga mga panmilitar nga pwersa han US ha Pilipinas nga ha East Asia. Ha kamatuoran, ngada yana an US an pinakadako nga imperyalista nga poder nga maiha na nga nagtatalapas ha nasyunal nga soberaniya han katawhan Pilipino ngan iginpapailarum hira ha padayon nga agresyon ngan grabe nga pandarambong.

An China may-ada dako nga GDP nga ikaduha la ha US kundi may-ada ini gidadakui nga populasyon ngan pobre pa gihapon. An per capita GDP nagbubutang ha China ha ubos nga parte han lista han mga nasud. May-ada mga armas an China nga sadang la para depensahan an iya kalugaringon ha sakob han iya nasyunal nga mga bawnderi ngan para mapugngan an langyaw nga agresyon. Waray ini maglansar hin anuman nga tipo hin sustenido nga gerra hin agresyon sugad han ginhimo han US ha damo nga higayon tikang ini nagin usa nga imperyalista nga poder ha katapusan han ika-19 nga siglo.

Paki-komentaryo ha posible nga mga hitabo ha tiarabot sugad han harasment, pagtalapas ha kababayin-an, mga bata ngan mga komunidad han nasyunal nga minoriya, ngan mga hitabo hin ekstradudisyal nga panmatay.

JMS: Segurado kita nga ura-ura nga magdadamo an mga pagtalapas ha tawhanon nga katungod ha pagdeploy hin mas damo nga mga tropa han US ha Pilipinas sugadman han pagkusog han mga operasyon militar ilarum han superbisyon han mga opisyal militar han US ngan ha pakipagkonsabuhay han mga tropa han US. An pinakabulnerable amo an kababayin-an, mga bata ngan mga nasyunal nga minoriya.

Segurado kita nga an panreyp han mga babaye, prostitusyon, paggamit hin druga ngan pagsamwak han mga sakit nga dara han pakighilawas in mas magigin agsub. An kondisyon han mga bata segurado nga grabe nga maapektaran. Kadam-an ha ira an ig-abandonar ngan magigin ilo. Damo an magigin bangaw ngan mapipiritan nga magin mga uripon ha pagtrabaho, mga bata nga later, nagbabaligya hin mga durga o mga makililimos. Tikadamo nga mga parag-uma ngan nasyunal nga minoriya an igpapailarum ha mga panmomba, tinagdagmo nga dislokasyon, iligal nga detensyon, tortyur ngan ekstrahudisyal nga panmatay ha dalagan han mga kampanya han panmilitar nga panmuypoy.