Nagahari-harian ang US kag China para kontrolon ang South China Sea

Partido Komunista sang Pilipinas
Abril 8, 2014


Translation: US and China are both bullies seeking control of the South China Sea

Ginakundenar sang Partido Komunista sang Pilipinas (PKP) pareho ang gubyerno sang US kag China bangud nagahari-harian ang mga ini sa tuyo nila nga pabakuron ang ila kontrol militar sa South China Sea sa kahalitan sang soberano nga pag-angkon sang pumuluyong Pilipino sa mga isla kag pormasyon nga duta kag sa teritoryal nga kadagatan nga nasakop sang 200-milya nga eksklusibong sona nga ekonomiko sang pungsod.

Ginapakamalaut sang PKP ang ginhimo nga pagmaniobra kag kontra-maniobra sang mga gubyerno sang China kag US sang Marso 29 samtang nagadala sang suplay ang barko sang Pilipinas nga makapondo nga barko nga BRP Sierra Madre nga ara sa Ayungin Shoal sadto pa nga 1999. Ginapakamalaut sang PKP pareho ang Coast Guard sang China sa tuyo nga sablagan nga makalab-ot sa Ayungin Shoal ang barko nga pangsuplay sang Pilipinas kag ang militar sang US sa manubo nga pagpalupad sang eroplano nga panggera agud magpakita kag mag-insister sang gahum kag kontrol sini sa lugar.


Dugang pa nga ginapakamalaut sang PKP ang rehimeng Aquino sa pagpasugot sa hegemonista nga plano sang US nga magtukod sang permanente nga presensya sa South China Sea paagi sang paggamit sang suporta nga militar sang US kag paglaum sang mas daku nga ayuda-militar kag proteksyon sang US. Ang manubo nga pagpalupad sang mga jet sang US sa Ayungin Shoal sang Marso 29 ginhimo nga may pahanugot sang armadong pwersa sang Pilipinas, wala sapayan nga nagapakuno-kuno nga wala sang ihibalo ang mga upisyal sang AFP. Nagpakuno-kuno man ang MalacaƱang nga wala sini nahibal-an ang pagpalupad sang jet sang US sang hambalon sini “nakalapos man” ang barko nga pangsuplay sang Pilipinas sa BRP Sierra Madre sa pihak sang presensya sang barko sang Coast Guard sang China.

Madugay na nga ginasuportahan sang PKP ang demanda sang pumuluyong Pilipino nga iduso sang soberanya sang Pilipinas sa magagmay nga isla kag mga pormasyon nga duta sa South China Sea sa sulod sang 200-milya nga sona nga pang-ekonomiko. Madugay na ini nga nagapanawagan sang matawhay nga resolusyon sang banggianay paagi sa diplomatiko nga negosasyon kag internasyunal nga arbitrasyon.

Daw sa nagahulag ang rehimeng Aquino pabor sa matawhay nga resolusyon paagi sa  pagpasaka sang kaso nga nagasuporta sa pag-angkon sang Pilipinas sa International Tribunal on the Law of the Seas (ITLOS). Bisan pa man, ginhimo lang ini pagkatapos ang pila ka tuig nga pagpanulsol sang gera nga nagapasingki sang tensyon sa China.

Halin pa 2011, ginapabilin ni Aquino nga mataas ang tensyon sa South China Sea paagi sang pagpahunugot sa militar sang US nga ipondo ang mga barko-de-gera sini sa lugar kag pagpangayo sang proteksyon sa idalom sang Military Defense Treaty. Ginapahanugutan ni Aquino nga maglayag ang mga barko-de-gera sang US kag paluparon ang mga eroplano nga pang-away sa lugar para ipakita ang imperyal nga gahum sang US agud paakigon ang China para maghimo sang mga kontra-agresibo nga maniobra nabal kag pangkahanginan kag magpakita sang kusog.

Ang pinakadaku nga nagalapas sa soberanya sang Pilipino sa madugay nga panahon amo ang imperyalistang US. Indi makumparar ang makasaysayan nga rekord sang pagpanakop kag kolonisasyon sini sa Pilipinas sa China, nga wala kutob sadto nagdeploy sang militar sa Pilipinas, antes ang paglayag sang mga barko sang Coast Guard sini sa teritoryal nga kadagatan sang Pilipinas.

Sining naligad nga pila ka tuig, labi pa nga nagpabakod sang presensya ang US sa Pilipinas. Ginpabaskog sini sang dugang nga kontrol sini paagi sang pagmentenar sang permanente nga presensya militar sa Pilipinas. Ginamentenar sini ang 700-katawo nga tropa nga pag-away ang naka-kwartel sa Zamboanga City.

Halin 2011 ginadungka na sini ang mga barko-de-gera, submarino kag mga aircraft carrier sang pila ka beses kada simana sa mga piyer sang Pilipinas. Permanente nga nakakwartel sa nagkalainlain nga bahin sang pungsod ang mga jetfighter sang US, Ospreys, mga drone kag iban pa nga salakyan pangkahanginan.

Sa anuman nga nakatakda nga panahon, linibo nga tropang US ang nakaistasyon sa Pilipinas nga nagalayag sa teritoryal nga kadagatan kag nagapalupad sang mga eroplano sini sa kahanginan sang Pilipinas agud isulong ang hegemonista nga estratehiya sang US. Gusto pabaskugon sang gubyernong US kag Aquino ang kontrol sang militar sang US sa Pilipinas paagi sang padihot nga Agreement for Enhanced Defense Cooperation (EDC).

Ginatindugan sang PKP nga ang dugang nga pagpabakod sang kontrol-militar sang US sa Pilipinas indi makabulig sa handum sang Pilipinas nga isulong ang soberano nga pag-angkon sa mga isla sa South China Seas, mga pormasyon nga duta kag teritoryal nga kadagatan. Ang matuod, ang pagpadaku sang presensya militar sang US kontra sa pagtinguha sang Pilipinas para pabakuron ang soberano nga pag-angkon sini bangud ipaidalom sini ang Pilipinas sa militar sang US.

Sa kada pagduso sang pag-angkon sang Pilipinas nga dungan man sang pagpangayo sang suporta militar sa US, ginatuyo sa aktwal sang rehimeng Aquino nga magpaidalom sa gubyernong US kag ipaidalom ang bilog nga pungsod, lakip ang internasyunal nga ruta pangkomersyo sa South China Sea, sa pakontrol sang US. Ang pagbaton sang “proteksyon” sang mas daku nga hurong na pagpakuno-kuno nga abyan para pahugon ang isa pa nga hurong nagakahulugan sang wala kutod nga pagpaidalom sa mas daku nga buyong.

Ang pagpakuno-kuno nga mabuot kag mainabyanon sang kolonyal kag sa ulihi pwersa nga neokolonyal sang US ang isa sa pinakadaku nga pagpaniplang nga ginapapanaog sa pumuluyong Pilipinas. Dapat kita nga magpangin-padlos sa amo nga pagpaniplang.