Sa 36 ka tuig nga waay kutod nga pag-alagad sa pumuluyo, himpit nga pagpasalamat, KA AGNES

Pagpasidungog sang Komiteng Rehiyunal sang Partido Komunista sang Pilipinas sa Panay sa pagkamartir ni Ka Agnes

Komiteng Rehiyon ng Panay
Partido Komunista ng Pilipinas

Nobyembre 9, 2014

Pagkatapos sang mga isa ka semana nga pagpakigsumpong sa malala nga masakit, nagpalyar ang tagipusuon ni Ka Agnes kag nagginhawa sang katapusan sa 58 ka tuig nga pagkabuhi. Nagtaliwan na si Ka Agnes apang ginpasubli niya ang 36 ka tuig nga makaalantos nga paghimakas sa nagapagros na nga mga rebolusyonaryo. Nagtindog si Ka Agnes bilang halimbawa sang isa ka proletaryo nga rebolusyonaryo nga makabig nga inanak ni Ka Andres kag Kumander Waling-waling.

Sa katung-anan sang mapintas nga paghari nga diniktador sang rehimen Marcos, isa si Ka Agnes sa linibo nga mga pamatan-on nga nagpamat-od nga hangkaton ang puting kakugmat sang diktadurya kag idedikar ang primera nga tinuig sang ila kabuhi sa pagbagsak sang Layi Militar kag ang paggabot sang mga ugat nga nagpatuhaw sini. Sa proseso sang rebolusyonaryo nga pagpakig-away, nakatubong si Ka Agnes sa pagpundar sang pula nga gahom pulitikal sang mga

Tumandok kag iban pa nga mangunguma/pumuluyo sa Sentral Panay. Sa tunga sang mapintas nga pagpanglambas nga operasyon militar sang diktadurya nga ginakontra-atake sang nagapabaskog nga armadong kusog nga kontra-diktadurya, napangibabawan ni Ka Agnes ang kabudlayan, katalagman kag kamatayon nga nagahukmong sa mga iskina sang patag-awayan.

Nakatilaw sang padya ang ginsakripisyuhan sang mga rebolusyonaryo sang mabagsak ang rehimen Marcos sang Pebrero 1986. Apang nakilala nanday Ka Agnes nga mapiot gihapon kag ipit ang kahimtangan sang pumuluyo bisan pa nagbulos ang nagkalain-lain nga rehimen. Ginsustener ni Ka Agnes ang iya pagsuong sa banas sang rebolusyon batok sa kaaway nga may puni sang burgis demokratiko nga pakuno-kuno samtang nagapalala ang pagburaw sang pila ka pamilya sang poder kag manggad.

Madamo nga mga pagtilaw sa rebolusyonaryo nga paghimakas ang nasulay kag nalampasan ni Ka Agnes sa panahon sang diktadurya. Apang sang mga una nga tinuig sang 1990’s, ginhangkat naman sang pag-alagwa sang mga naghantal nga mga kasaypanan kag paglihis sa mga basihan nga prinsipyo sang rebolusyon. Sa konkreto nagsipak ang madamo nga ginkilala nga lideres sang rebolusyonaryo nga hublag nga ang iban suod nga ginrespetar ni Ka Agnes. Naobligar si Ka Agnes nga magtungkad sang may kalawig na gid man nga eksperyensya sa pagrebolusyon, nagtuon sa mga basihan nga prinsipyo sang rebolusyon upod sa kadam-an nga nagpakigbahin sa ikaduha nga dungganon nga hublag panadlong. Ginbatuan ang mga naglihis sa kabuhi kag kamatayon nga paghimakas sa sulod kag gwa sang hublag samtang ginaatubang ang mapintas kag makahalaylo man nga atake sang kaaway.

Nakalampuwas ang rebolusyunaryo nga hublag upod na si Ka Agnes nga mas madalom ang paghakos sang mga prinsipyo kag komitment sa pagrebolusyon. Bisan naggamay ang rebolusyonaryo nga pwersa sa Panay, pero mas solido kag mas mapag-on ang nangin basihan sa pag-abanse pakadto sa pagdako kag pagbaskog.

Nagdako kag nagsangkad ang ginkarga nga hilikuton ni Ka Agnes nga sa lebel na sang rehiyon. Maluwas sa hilikuton sa pagpalapad kag pabaskog sang pula nga gahum sa Sentral Panay, napauyat sa kay Ka Agnes ang rebolusyonaryo nga hilikuton sa puti nga mga lugar sang kaumhan kag kabanwahanan sang Capiz. Nakapang-ugat ang rebolusyonaryo nga hublag paagi sa mga organo nga ginapamunuan ni Ka Agnes sa mangunguma kag mamumugon sa malapad nga lugar sa kaumhan. Nangin masangkad ang pagpakig-angot nanday K Agnes sa nahanunga nga mga sektor nga nagtubong sa pagpabaskog sang Pulang Gahom sa mga prente. Tanan nga ini nagkasa sa pagpadagsa sang linibo nga pumuluyo sa mga kahublagan masa sa kasyudaran kag kaumhan. Ka-estorya ni Ka Agnes ang mga pulitiko, personahe, mga may sarang nga nagaamot sa mga kinahanglanon sang rebolusyonaryo nga hublag kag bisan sa pagnyutralisa lang sa ila nga reaksyonaryo nga huyog.

Matawhay kag kalmado ang postura ni Ka Agnes sa pagdala sang hilikuton. Bisan nagapangakig sa kapaltahan sang pwersa ukon kapintas sang kaaway, indi mabatian nga naga-alsa sang tingog. Isa man gani ini ka batasan nga mas makaimpluwensya siya sa malapad nga pwersa kag mga alyado sa puti nga lugar. Indi dali-dali makaposisyon si Ka Agnes sa mga ginahusgahan nga mga desisyon ukon halambalanon, apang kon makaposisyon na ang Partido, hugot ang uyat kag pursigido ang pagpatuman sini ni Ka Agnes. Ang yabi sa pagtigayon ni Ka Agnes sang hilikuton amo ang komitido nga pagduso sang pagpatuman sa tunga sang kabudlayan kag katalagman.

Ang pinakaulihi nga kampanya nga nagdemanda sang todo-larga sa ikasarang ni K Agnes amo ang kahublagan sa pagpabangon sa ginatos–libo nga gindalasa sang Superbagyo Yolanda kag sang kriminal nga pagkainutil sang rehimen Aquino. Sa sulod sang nauna nga bulan sang kalamidad sang ulihi nga bahin sang 2013, pila ka pilo nga pwersa sang pumuluyo ang nagademanda nga maorganisa agud mabululigan ang pagbalik sang panimalay kag palangabuhian nga ginlanas sang bagyo. Sa gatos libo nga napahulag sa pag-alibyo sang kasamaran, kag pagbawi sang panimalay kag palangabuhian, pulo-pulo pa gid ka libo ang nagadagsa sa dalanon nga nagademanda sang resorsa para makabangon.

Halin sang Nobyembre 8, 2013 waay pahuway nga nagtubong sa pagpamuno si Ka Agnes sang kahublagan sa pagpabangon sang pumuluyo sa kaumhan sang Capiz. Bisan nagapalanakit ang rayuma, obligado siya nga sulayon ang dagsa sang pumuluyo kag padako nga atake sang kaaway lamang maubayan ang nagamartsa nga linibo sa dalanon kag ang nagabinuligay sa pagpamanday sang ila balay, pagpanggas sang mga binhi kag pagpangita resorsa para sa nasalanta.

Bisan sa pagpahuway, malip-ot lang kag nagakadulaan tulog si Ka Agnes sa pagpamensar sang pagpatuman sang pangginobyerno nga pagpatikang sang rehabilitasyon sa tunga sang kainutil sang rehimen. Waay na lang ginbaliha ang pagsinakit sang dughan, ang atake sang asma, ang pabalik-balik nga hilanat kag matig-a nga ubo agud mapalitikan lang ang madasig nga pagpatuman sang rehabilitasyon sang malapad nga lugar.

Sang indi na maagwanta ang sakit, sang mabatyagan na ang katalagman sang balatian kag didto na gindul-ong ang iya lawas sa bululngan. Naulihi na siya kay ginsukot na sang balatian ang waay pahuway nga lawas nga nagalangot ang buot sa paghatag pa sang ultimo nga ginhawa, ultimo nga panikad para lang maduso ang pag-alagad sa banwa sa pinakamasarangan. Si Ka Agnes huwaran sang walay kutod nga paghakos kag pagtungod sang responsibilidad nga aton pagasundon, tunay siya nga hiyas sang rebolusyon.

Sa gilayon, mabudlay masal-ihan ang katungdanan kag lugar ni Ka Agnes sa rebolusyon. Apang, sa mas malawig nga panan-awan, ang tunay man nga talaksan sang iya natigayon amo nga madula man siya sa kalibutan, indi na ini makapuhag pa sang rebolusyonaryo nga hilikuton nga ginbilin niya. Ginatos na nga kadre nga iya napamunuan, nahanas sa pahulag kag nainspirar sa iya halimbawa ang nagabulos kag malampasan pa ang nauna nga naamot sang mga nagtaliwan. Ang tunay nga paghanduraw sang ehemplo ni Ka Agnes amo ang pagpadayon sang iya waay-kutod nga pagkomiter sa rebolusyon kag mamag-an nga pagkarga sang pinilopilo na nga hilikuton nga dala sang paglukso sa masunod nga halintang sang inaway banwa.

Ka Agnes, saludo sa imo, kag himpit nga pagpasalamat.